As illas Feroes, literalmente, as illas das ovellas, non son máis ca un
pequeno e caprichoso arquipélago basáltico asentado no bravo Mar de Noruega.
Mais, e ben o explicou Ch.R. Darwin, as illas son habitualmente ricas paraxes
cheas de peculiaridades naturais. En canto á súa xente, si, tamén son
peculiares. As illas Feroes son unha provincia autónoma da Coroa Danesa na que
viven cincuenta mil persoas e inda sendo dinamarqueses non pertencen á Unión
Europea. Tampouco falan o danés senón unha lingua relacionada con este e o
noruegués, o feroés. Si, é unha lingua nada nas illas e propia dela; só os
habitantes das Feroes, xunto cunha ducia de miles dos que se atopan na
emigración, o falan a diario. Sendo tan poucos falantes pódensenos ocorrer
centos de problemas na vida diaria relacionados coa lingua: á hora de ver a
tele, escoitar a radio ou navegar por internet. Entendo que poucos servizos
terán na súa lingua propia… de feito non teñen ordenadores traducidos ó
Feroés.
Un momento, non fun preciso dabondo. A unha compañía coma Microsoft,
fabricante dos arquicoñecidos XP e Vista, ou coma Apple, o feroés resúltalles
unha lingua, digámolo en termos económicos, pouco rendible. E digo pouco
porque traducir software, que é do que falo, é realmente caro. -Para sesenta
mil falantes!?- dirán. Así que os feroeses téñense que conformar con comprar a
versión inglesa deses produtos ou, probablemente o prefirán, a danesa. Pero,
parece que alguén aló nas illas non está conforme con esta situación e non só
isto senón que se puxo mans á obra. Resulta que alguén está disposto a que
todos os seus veciños feroeses poidan navegar por internet ou ler o seu correo
electrónico sen abandonar a súa lingua materna. Será o Primeiro Ministro das
Feroes?. Sexa que sexa conseguirao cunha dose de paciencia e esforzo, pero sen
necesidade de facer unha sentada diante das oficinas de Microsoft en Redmond.
Nin creo que fose frutífera nin tampouco sería necesario. O que ese alguén
fará, e do que non hai constancia de que sexa o Primeiro Ministro, será
traducir un dos escritorios [1] dispoñibles para Linux [2]. Linux, igual ca
Windows XP ou Mac OS X, é un sistema operativo, é dicir, digámolo así, é o
software que fai que o noso ordenador funcione dende que prendemos o botón de
acendido ata que o apagamos. O escritorio é todo o que vemos e usamos entre
medias. Cando remate a súa tradución os seus veciños e el mesmo poderán
empregar un ordenador cen por cento en feroés… a custo cero. Nin este veciño
ha cobrar por traducir software nin tampouco é necesario pagar por descagar,
instalar ou usar Linux legalmente. Fagan contas e comprobarán que, como moito,
os feroeses só pagarán a factura de compra do ordenador grazas a esquecerse de
compañías coma as citadas enriba.
O misterio da redución drástica no importe da factura reside en que Linux é
software libre, ó igual có escritorio que este feroés traduce. Estamos
acostumados a ver e usar produtos de software que son producidos de xeito
privado, por compañías, e a logo ver como nos venden eses produtos, enlatados
e ben pechadiños. Porén, o software libre ten como sinal de identidade ser
feito de xeito colaborativo a través de internet por voluntarios, ser
distribuible gratiuitamente e ser modificable ó antollo dos usuarios,
legalmente, claro. O efecto colateral disto é que os proxectos de software
libre poden ser traducidos sen necesidade dun estudo de marketing previo e sen
render contas a ninguén. Linux, KDE e Gnome, que son os principais escritorios
para Linux, Firefox, OpenOffice,… son software libre e son traducidos por
voluntarios. Para ese alguén que traduce ó feroés dá igual que os seus
compatriotas se conten por miles coma por millóns, a el só lle importa que
haxa informática en feroés.. Coma co feroés, o software libre tradúcese a
centos de linguas. Tradúcese ó frisón, alemán, chinés ou bengalí, tamén ó
butanés, zulú e ó guaraní. E para sorpresa de moitos, tamén ó esperanto, ó ido
e ó inglés antigo. Non pensedes que mo salto, entre todas esas linguas tamén
está o Galego pois aquí tamén hai voluntarios que traducimos software e
facémolo, principalmente, baixo o Proxecto Trasno [3] (www.trasno.net). Inda
que queda moito por facer, xa temos ordenadores galegofalantes… todo
software libre.
A min gústame dicir que o software libre, amais de ofrecer calidade, é
socialmente xusto. É que, abonda con que haxa un só voluntario disposto as
romper as barreiras da imposición lingüística ou as impostas pola demografía
que a totalidade dos seus esforzos han chegar da man do software libre,
independentemente de razóns socioeconómicas, a onde a tecnoloxía dea chegado,
[1] http://es.wikipedia.org/wiki/Entorno_de_escritorio
[2] http://gl.wikipedia.org/wiki/Linux
[3] Proxecto trasno http://www.trasno.net
